In het kort
‘Het bloed’ wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium perfringens. Deze bacterie komt van nature voor in de omgeving en in het darmkanaal van gezonde schapen en geiten. Onder bepaalde omstandigheden kunnen ze zich snel vermenigvuldigen en grote hoeveelheden gifstoffen (toxines) produceren. Deze gifstoffen kunnen ernstige schade veroorzaken en leiden vaak tot plotselinge sterfte, vooral bij lammeren.
Wat is de oorzaak?
De veroorzakende bacterie Clostridium perfringens kan normaal in kleine aantallen in de darmen aanwezig zijn zonder problemen te veroorzaken. Wanneer omstandigheden in de darm gunstig worden voor bacteriegroei, kan het aantal bacteriën sterk toenemen. Hierdoor worden grote hoeveelheden toxines geproduceerd. Deze gifstoffen veroorzaken een ontsteking van de darm (enterocolitis) en worden via de darmwand in de bloedbaan opgenomen.
Via het bloed kunnen de toxines verschillende organen aantasten, waaronder de longen en nieren. In Engelstalige literatuur wordt de ziekte daarom ook wel “pulpy kidney disease” genoemd.
Factoren die bacteriegroei kunnen stimuleren zijn onder andere:
Wat zijn de verschijnselen van het bloed?
De ziekte heeft vaak een zeer snel verloop. In veel gevallen worden dieren plotseling dood aangetroffen zonder dat vooraf ziekteverschijnselen zijn gezien.
Wanneer wel symptomen optreden, kunnen deze bestaan uit:
Omdat de symptomen niet altijd specifiek zijn, kunnen ze verward worden met andere aandoeningen zoals E. coli-diarree of hersenvliesontsteking.
Bij welke dieren komt het bloed voor?
Het bloed komt vooral voor bij lammeren en jonge dieren. Opvallend is dat de ziekte vaak voorkomt bij de best groeiende en best gevoede lammeren.
Volwassen dieren kunnen ook besmet raken, maar ontwikkelen meestal een zekere mate van immuniteit door herhaalde blootstelling aan de bacterie en toxines.
Hoe kan bloed worden aangetoond?
Omdat dieren vaak plotseling sterven, wordt de diagnose meestal gesteld door:
Sectie kan helpen om de typische orgaanveranderingen in met name de nieren vast te stellen.
Wat is de behandeling?
Behandeling van aangetaste dieren is vaak moeilijk vanwege het snelle ziekteverloop.
Mogelijke behandelingen zijn:
In de praktijk is behandeling echter vaak niet effectief, waardoor preventie de belangrijkste aanpak is.
Hoe kan het bloed voorkomen worden?
Preventie richt zich vooral op voermanagement en vaccinatie.
Belangrijke maatregelen zijn:
In het kort
‘Het bloed’ wordt veroorzaakt door de bacterie Clostridium perfringens. Deze bacterie komt van nature voor in de omgeving en in het darmkanaal van gezonde schapen en geiten. Onder bepaalde omstandigheden kunnen ze zich snel vermenigvuldigen en grote hoeveelheden gifstoffen (toxines) produceren. Deze gifstoffen kunnen ernstige schade veroorzaken en leiden vaak tot plotselinge sterfte, vooral bij lammeren.
Wat is de oorzaak?
De veroorzakende bacterie Clostridium perfringens kan normaal in kleine aantallen in de darmen aanwezig zijn zonder problemen te veroorzaken. Wanneer omstandigheden in de darm gunstig worden voor bacteriegroei, kan het aantal bacteriën sterk toenemen. Hierdoor worden grote hoeveelheden toxines geproduceerd. Deze gifstoffen veroorzaken een ontsteking van de darm (enterocolitis) en worden via de darmwand in de bloedbaan opgenomen.
Via het bloed kunnen de toxines verschillende organen aantasten, waaronder de longen en nieren. In Engelstalige literatuur wordt de ziekte daarom ook wel “pulpy kidney disease” genoemd.
Factoren die bacteriegroei kunnen stimuleren zijn onder andere:
Wat zijn de verschijnselen van het bloed?
De ziekte heeft vaak een zeer snel verloop. In veel gevallen worden dieren plotseling dood aangetroffen zonder dat vooraf ziekteverschijnselen zijn gezien.
Wanneer wel symptomen optreden, kunnen deze bestaan uit:
Omdat de symptomen niet altijd specifiek zijn, kunnen ze verward worden met andere aandoeningen zoals E. coli-diarree of hersenvliesontsteking.
Bij welke dieren komt het bloed voor?
Het bloed komt vooral voor bij lammeren en jonge dieren. Opvallend is dat de ziekte vaak voorkomt bij de best groeiende en best gevoede lammeren.
Volwassen dieren kunnen ook besmet raken, maar ontwikkelen meestal een zekere mate van immuniteit door herhaalde blootstelling aan de bacterie en toxines.
Hoe kan bloed worden aangetoond?
Omdat dieren vaak plotseling sterven, wordt de diagnose meestal gesteld door:
Sectie kan helpen om de typische orgaanveranderingen in met name de nieren vast te stellen.
Wat is de behandeling?
Behandeling van aangetaste dieren is vaak moeilijk vanwege het snelle ziekteverloop.
Mogelijke behandelingen zijn:
In de praktijk is behandeling echter vaak niet effectief, waardoor preventie de belangrijkste aanpak is.
Hoe kan het bloed voorkomen worden?
Preventie richt zich vooral op voermanagement en vaccinatie.
Belangrijke maatregelen zijn:
