In het kort
Blauwtong is een besmettelijke virusziekte bij herkauwers, waaronder schapen. De ziekte wordt overgebracht door knutten (kleine steekmuggen) en kan ernstige ziekteverschijnselen en sterfte veroorzaken, vooral bij schapen. Blauwtong kan grote gevolgen hebben voor diergezondheid, productie en handel. Preventie en tijdige melding zijn daarom belangrijk. De laatste uitbraak in Nederland begon in september 2023 waar het virus (BTV-3) zich ook in 2024 over het gehele land heeft verspreid. Mede door vrijwillige vaccinatie van schapen en runderen zijn er in 2025 geen besmettingen gemeld.
Wat is de oorzaak?
Blauwtong wordt veroorzaakt door het blauwtongvirus (BTV). Het virus wordt niet rechtstreeks van dier op dier overgedragen, maar via de beet van besmette knutten (Culicoides-soorten). Er bestaan meerdere virusvarianten (serotypen), die verschillen in ernst en verspreiding. De activiteit van knutten is vooral hoog in de warmere maanden, waardoor blauwtong meestal seizoensgebonden voorkomt.
Wat zijn de verschijnselen van blauwtong?
De ernst kan sterk verschillen per dier en virusvariant. Mogelijke verschijnselen zijn:
Bij welke dieren komt blauwtong voor?
Blauwtong komt voor bij alle herkauwers, maar schapen zijn het meest gevoelig en vertonen vaak de duidelijkste ziekteverschijnselen. Runderen en geiten kunnen ook besmet raken, maar laten meestal mildere symptomen zien.
Hoe kan blauwtong worden aangetoond?
Blauwtong kan worden aangetoond met:
• PCR-onderzoek op bloed (meest gevoelig)
• Antistofonderzoek om eerdere besmetting op te sporen
• Onderzoek van organen of lammeren bij abortus of doodgeboorte
PCR is de standaardmethode tijdens een uitbraak omdat hiermee het virus zelf wordt aangetoond.
Wat is de behandeling van blauwtong?
Er bestaat geen specifieke behandeling tegen het virus zelf. De behandeling is ondersteunend en gericht op:
Hoe kan blauwtong voorkomen worden?
Preventie bestaat uit meerdere maatregelen:
In het kort
Blauwtong is een besmettelijke virusziekte bij herkauwers, waaronder schapen. De ziekte wordt overgebracht door knutten (kleine steekmuggen) en kan ernstige ziekteverschijnselen en sterfte veroorzaken, vooral bij schapen. Blauwtong kan grote gevolgen hebben voor diergezondheid, productie en handel. Preventie en tijdige melding zijn daarom belangrijk. De laatste uitbraak in Nederland begon in september 2023 waar het virus (BTV-3) zich ook in 2024 over het gehele land heeft verspreid. Mede door vrijwillige vaccinatie van schapen en runderen zijn er in 2025 geen besmettingen gemeld.
Wat is de oorzaak?
Blauwtong wordt veroorzaakt door het blauwtongvirus (BTV). Het virus wordt niet rechtstreeks van dier op dier overgedragen, maar via de beet van besmette knutten (Culicoides-soorten). Er bestaan meerdere virusvarianten (serotypen), die verschillen in ernst en verspreiding. De activiteit van knutten is vooral hoog in de warmere maanden, waardoor blauwtong meestal seizoensgebonden voorkomt.
Wat zijn de verschijnselen van blauwtong?
De ernst kan sterk verschillen per dier en virusvariant. Mogelijke verschijnselen zijn:
Bij welke dieren komt blauwtong voor?
Blauwtong komt voor bij alle herkauwers, maar schapen zijn het meest gevoelig en vertonen vaak de duidelijkste ziekteverschijnselen. Runderen en geiten kunnen ook besmet raken, maar laten meestal mildere symptomen zien.
Hoe kan blauwtong worden aangetoond?
Blauwtong kan worden aangetoond met:
• PCR-onderzoek op bloed (meest gevoelig)
• Antistofonderzoek om eerdere besmetting op te sporen
• Onderzoek van organen of lammeren bij abortus of doodgeboorte
PCR is de standaardmethode tijdens een uitbraak omdat hiermee het virus zelf wordt aangetoond.
Wat is de behandeling van blauwtong?
Er bestaat geen specifieke behandeling tegen het virus zelf. De behandeling is ondersteunend en gericht op:
Hoe kan blauwtong voorkomen worden?
Preventie bestaat uit meerdere maatregelen:
