Ecthyma

Ecthyma

In het kort

Ecthyma, ook wel zere bekjes of orf, is een zeer besmettelijke virusziekte bij schapen en geiten. De aandoening veroorzaakt pijnlijke korsten en wondjes, vooral rond de bek en soms aan de poten of uier. Hoewel de ziekte meestal vanzelf geneest, kan het zorgen voor groeivertraging, verminderde voeropname en er is een besmettingsrisico voor mensen.

Wat is de oorzaak?

Ecthyma wordt veroorzaakt door een parapoxvirus. Het virus dringt het lichaam binnen via kleine wondjes in de huid of slijmvliezen. Het kan langdurig overleven in de omgeving, bijvoorbeeld in korsten, stro en op materialen. Bij lage temperatuur en droogte kan het jarenlang besmettelijk blijven.

De ziekte verspreidt zich door:

  • Direct contact tussen dieren
  • Contact met besmette materialen of omgeving
  • Via beschadigde huid of slijmvlies (bijvoorbeeld bij wondjes in de bek door ruw, stekelig voer)

Ecthyma is een zoönose: dit betekent dat ook mensen besmet kunnen raken.

Wat zijn de verschijnselen van ecthyma?

De meest voorkomende verschijnselen zijn:

  • Rode plekjes, blaasjes en dikke korsten rond bek en neus
  • Soms aantasting van ogen, oren, poten, uier of geslachtsdelen
  • Pijn bij eten en drinken, waardoor dieren minder opnemen
  • Vermagering en groeivertraging, vooral bij lammeren
  • Soms kreupelheid bij aantasting van de poten
  • Kans op secundaire bacteriële infecties

Bij mensen kunnen pijnlijke huidlaesies ontstaan na contact met besmette dieren, met name wanneer er al kleine wondjes aanwezig zijn aan de handen.

Bij welke dieren komt ecthyma voor?

Ecthyma komt voor bij schapen en geiten van alle leeftijden, maar wordt vooral gezien bij lammeren en jonge dieren. Volwassen dieren kunnen ook besmet raken, maar hebben vaak mildere klachten of zijn al (gedeeltelijk) immuun na eerdere blootstelling.

Hoe kan ecthyma worden aangetoond?

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het typische klinische beeld. Indien nodig kan aanvullend onderzoek worden gedaan, zoals:

  • Laboratoriumonderzoek (PCR) op materiaal uit korsten
  • Uitsluiten van andere aandoeningen met vergelijkbare verschijnselen

Wat is de behandeling van ecthyma?

Er is geen specifieke behandeling tegen het virus. De aanpak bestaat uit:

  • Ondersteunende verzorging (voldoende voer en water, eventueel zacht voer)
  • Behandelen van eventuele secundaire infecties
  • Jodium spray zodat korsten sneller indrogen en het risico op secundaire infecties omlaag gaat
  • Zieke dieren apart zetten
  • Goede hygiëne bij verzorging

De meeste dieren herstellen binnen 2 tot 4 weken.

Hoe kan ecthyma voorkomen worden?

Preventieve maatregelen zijn:

  • Goede stalhygiëne en het regelmatig reinigen van materialen met water en zeep
  • Stalinrichting aanpassen: staal en kunststof zijn makkelijker te reinigen dan hout
  • Vermijden van scherpe of ruwe voeders die wondjes veroorzaken
  • Zieke dieren tijdig isoleren
  • Gebruik van handschoenen bij het behandelen van besmette dieren (in verband met besmettingsrisico voor mensen)
  • Aankoop van dieren met bekende gezondheidsstatus, dieren die zelf geen verschijnselen meer vertonen kunnen drager blijven en andere dieren besmetten
  • Vaccinatie om verschijnselen te verminderen

Ecthyma

In het kort

Ecthyma, ook wel zere bekjes of orf, is een zeer besmettelijke virusziekte bij schapen en geiten. De aandoening veroorzaakt pijnlijke korsten en wondjes, vooral rond de bek en soms aan de poten of uier. Hoewel de ziekte meestal vanzelf geneest, kan het zorgen voor groeivertraging, verminderde voeropname en er is een besmettingsrisico voor mensen.

Wat is de oorzaak?

Ecthyma wordt veroorzaakt door een parapoxvirus. Het virus dringt het lichaam binnen via kleine wondjes in de huid of slijmvliezen. Het kan langdurig overleven in de omgeving, bijvoorbeeld in korsten, stro en op materialen. Bij lage temperatuur en droogte kan het jarenlang besmettelijk blijven.

De ziekte verspreidt zich door:

  • Direct contact tussen dieren
  • Contact met besmette materialen of omgeving
  • Via beschadigde huid of slijmvlies (bijvoorbeeld bij wondjes in de bek door ruw, stekelig voer)

Ecthyma is een zoönose: dit betekent dat ook mensen besmet kunnen raken.

Wat zijn de verschijnselen van ecthyma?

De meest voorkomende verschijnselen zijn:

  • Rode plekjes, blaasjes en dikke korsten rond bek en neus
  • Soms aantasting van ogen, oren, poten, uier of geslachtsdelen
  • Pijn bij eten en drinken, waardoor dieren minder opnemen
  • Vermagering en groeivertraging, vooral bij lammeren
  • Soms kreupelheid bij aantasting van de poten
  • Kans op secundaire bacteriële infecties

Bij mensen kunnen pijnlijke huidlaesies ontstaan na contact met besmette dieren, met name wanneer er al kleine wondjes aanwezig zijn aan de handen.

Bij welke dieren komt ecthyma voor?

Ecthyma komt voor bij schapen en geiten van alle leeftijden, maar wordt vooral gezien bij lammeren en jonge dieren. Volwassen dieren kunnen ook besmet raken, maar hebben vaak mildere klachten of zijn al (gedeeltelijk) immuun na eerdere blootstelling.

Hoe kan ecthyma worden aangetoond?

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het typische klinische beeld. Indien nodig kan aanvullend onderzoek worden gedaan, zoals:

  • Laboratoriumonderzoek (PCR) op materiaal uit korsten
  • Uitsluiten van andere aandoeningen met vergelijkbare verschijnselen

Wat is de behandeling van ecthyma?

Er is geen specifieke behandeling tegen het virus. De aanpak bestaat uit:

  • Ondersteunende verzorging (voldoende voer en water, eventueel zacht voer)
  • Behandelen van eventuele secundaire infecties
  • Jodium spray zodat korsten sneller indrogen en het risico op secundaire infecties omlaag gaat
  • Zieke dieren apart zetten
  • Goede hygiëne bij verzorging

De meeste dieren herstellen binnen 2 tot 4 weken.

Hoe kan ecthyma voorkomen worden?

Preventieve maatregelen zijn:

  • Goede stalhygiëne en het regelmatig reinigen van materialen met water en zeep
  • Stalinrichting aanpassen: staal en kunststof zijn makkelijker te reinigen dan hout
  • Vermijden van scherpe of ruwe voeders die wondjes veroorzaken
  • Zieke dieren tijdig isoleren
  • Gebruik van handschoenen bij het behandelen van besmette dieren (in verband met besmettingsrisico voor mensen)
  • Aankoop van dieren met bekende gezondheidsstatus, dieren die zelf geen verschijnselen meer vertonen kunnen drager blijven en andere dieren besmetten
  • Vaccinatie om verschijnselen te verminderen
Rundveedierenartsen Wolvega
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.